Een keuken ziet u elke dag en gebruikt u elke dag. Daarom moet ze niet alleen mooi zijn, maar ook goed werken. Te vaak zien we keukens waar de koelkast ver van het werkblad staat. Of keukens waar u steeds om een eiland heen moet lopen. Dat komt bijna altijd door de indeling. Een keuken ontwerpen begint daarom niet bij fronten of werkbladen, maar bij de plattegrond. In dit artikel leest u hoe wij dat aanpakken.
Waarom de indeling belangrijker is dan de uitstraling
Fronten en werkbladen bepalen hoe een keuken eruitziet. Toch bepaalt de indeling hoe ze werkt. Een prachtige keuken met een slechte indeling blijft irritant. Bovendien is een indeling achteraf moeilijk te veranderen, omdat water, afvoer en elektra eraan vastzitten. Daarom besteden we bij het ontwerpen van een keuken eerst veel aandacht aan de plattegrond. Pas daarna kiezen we materialen.
De basisindelingen van een keuken
Er zijn een paar basisvormen. Elke vorm heeft eigen voordelen en past bij een andere ruimte.
Rechte keuken
Bij een rechte keuken staat alles tegen één wand. Dat is compact en rustig. Bovendien past het goed in een smalle ruimte of een open woonkamer. Het nadeel is dat het werkblad beperkt is en dat de afstanden langer worden naarmate de keuken langer is.
Hoekkeuken
Een hoekkeuken gebruikt twee wanden. Daardoor heeft u meer werkblad en kunnen spoelbak, kookplaat en koelkast dichter bij elkaar staan. Wel vraagt de hoek om een slimme oplossing voor opbergruimte.
Parallelle keuken
Bij een parallelle keuken staan twee keukenblokken tegenover elkaar. Dat werkt efficiënt, omdat u met een draai van de ene naar de andere kant kunt. Bovendien past het goed in een langwerpige ruimte. Wel moet de ruimte tussen de blokken ruim genoeg zijn.
Keuken met eiland
Een kookeiland is populair, zeker in een open woonkeuken. Het eiland biedt werkruimte, opbergruimte en vaak een plek om te zitten. Daarnaast maakt het de keuken sociaal, omdat u met het gezicht naar de woonkamer kookt. Wel vraagt een eiland om veel ruimte rondom. Over het ontwerp van een kookeiland schreven we een apart artikel.
U-keuken
Een U-keuken gebruikt drie wanden. Dat geeft veel werkblad en opbergruimte. Toch kan het in een kleine ruimte benauwd voelen. Daarom past een U-vorm vooral in een ruime, afgesloten keuken.
De werkdriehoek
Een bekend hulpmiddel bij het ontwerpen van een keuken is de werkdriehoek. Die verbindt de drie belangrijkste punten: spoelbak, kookplaat en koelkast. Het idee is eenvoudig. Als die drie punten logisch ten opzichte van elkaar staan, loopt u minder heen en weer.
Veel keukenspecialisten hanteren als vuistregel dat de drie zijden samen ongeveer vier tot acht meter lang zijn. Is de driehoek kleiner, dan wordt het krap. Is hij groter, dan loopt u te veel. Bovendien mag er geen looproute dwars door de driehoek gaan. Anders loopt de rest van het gezin steeds in de weg.
De werkdriehoek is wel een hulpmiddel, geen wet. In moderne keukens met een eiland of een lange kastenwand werkt het soms beter om in zones te denken.
Werken met zones
Bij werkzones verdeelt u de keuken in gebieden met een eigen functie. Denk aan:
- Voorraad: koelkast, vriezer en voorraadkast.
- Opbergen: servies, bestek en glazen.
- Spoelen: spoelbak, vaatwasser en afvalbakken.
- Voorbereiden: het grootste stuk vrij werkblad.
- Koken: kookplaat, oven en pannenladen.
Bij een goede keukenindeling volgen deze zones de volgorde waarin u kookt. U pakt iets uit de koelkast, spoelt het af, snijdt het en zet het op het vuur. Zo bewegen u en de ingrediënten in één richting. Daardoor werkt de keuken vanzelf prettig.
Looproutes en vrije ruimte
Naast de indeling zijn de looproutes belangrijk. Hoe komt u de keuken in? Waar lopen anderen langs? En is er ruimte als iemand de vaatwasser openheeft? Veel bronnen noemen als vuistregel minimaal 120 centimeter loopruimte tussen keukenblok en eiland. Bij twee koks of een doorgaande route is meer ruimte prettig.
Bovendien letten we op deuren van apparatuur. Een vaatwasser en een oven tegenover elkaar kunnen elkaar blokkeren. Ook de koelkastdeur moet vrij kunnen draaien. Zulke details lijken klein. Toch merkt u ze elke dag.
Aansluitingen en techniek
Een keukenindeling staat of valt met de techniek erachter. Zo heeft een spoelbak water en afvoer nodig. Een kookplaat vraagt om een zware elektrische aansluiting. Bovendien moet een afzuigkap zijn lucht kwijt, of werken met recirculatie. Daarom stemmen we de indeling vroeg af met de installateur. Verplaatst u de spoelbak naar een eiland, dan moet de afvoer door de vloer. Dat is bij een verbouwing goed te doen, maar het moet wel op tijd bekend zijn.
Een keuken ontwerpen in een open ruimte
Steeds vaker staat de keuken in de woonkamer. Dat maakt een keuken ontwerpen tegelijk eenvoudiger en lastiger. Eenvoudiger, omdat er vaak meer ruimte is. Lastiger, omdat de keuken onderdeel wordt van het interieur.
Daarom kijken we naar zichtlijnen. Wat ziet u vanaf de bank? Staat er een rommelig werkblad in het zicht? Vaak kiezen we ervoor om de werkende kant van de keuken tegen de wand te plaatsen. Het eiland wordt dan een rustig, strak blok. Daarnaast verbergen we apparatuur en kleine spullen achter fronten of in een kastenwand. Ten slotte stemmen we materialen af op de vloer en het meubilair, zodat de keuken in de ruimte opgaat. Lees meer over ons maatwerk interieur.
Opbergruimte slim plannen
Bij het ontwerpen van een keuken wordt opbergruimte vaak onderschat. Op tekening lijkt er genoeg kastruimte te zijn. Toch blijkt in de praktijk dat pannen, voorraad, kleine apparaten en schoonmaakspullen allemaal een plek nodig hebben. Daarom maken we eerst een inventaris. Wat heeft u nu, en wat wilt u kwijt?
Vervolgens kiezen we per zone de juiste opberging. Laden werken in onderkasten vaak beter dan kastjes met planken, want u ziet alles in één oogopslag. Daarnaast is een hoge kast met uittrekbare laden ideaal als voorraadkast. Bovendien kunt u met een kastenwand veel kwijt zonder dat de keuken druk oogt. Ten slotte denken we na over afval. Een goede plek voor afvalscheiding, dicht bij de spoelbak, maakt het dagelijks gebruik een stuk prettiger.
Licht in het keukenontwerp
Licht is bij een keuken ontwerpen net zo belangrijk als de indeling. Allereerst heeft u goed werklicht nodig op het werkblad. Licht dat alleen van het plafond komt, zorgt ervoor dat u in uw eigen schaduw werkt. Daarom plaatsen we werklicht bij voorkeur onder bovenkasten of boven het eiland. Daarnaast zorgt sfeerlicht ervoor dat de keuken ’s avonds rustig oogt. Een paar hanglampen boven het eiland kunnen bovendien een mooi accent zijn. Lees meer over designlampen en lichtplannen.
Een voorbeeld: van gesloten keuken naar woonkeuken
Stel, u woont in een woning in Oosterhout met een kleine, gesloten keuken. U wilt een open woonkeuken met een eiland. Eerst bekijken we of de wand tussen keuken en woonkamer weg kan. Vervolgens zoeken we de beste plek voor het eiland, met ruime looproutes rondom.
Daarna plaatsen we de werkende kant van de keuken tegen de wand: spoelbak, kookplaat en werkblad. Het eiland krijgt een zitplek richting de woonkamer. Bovendien verdwijnen koelkast, oven en voorraad in een kastenwand. Daardoor oogt de keuken vanuit de woonkamer rustig. Ten slotte stemmen we fronten en werkblad af op de vloer en de eettafel.
Hoe wij een keuken ontwerpen
Wij ontwerpen een keuken altijd als onderdeel van het hele interieur. Bovendien maken we de keuken zelf, zodat ontwerp en uitvoering in één hand blijven. Het traject ziet er zo uit:
- Een vrijblijvend en kosteloos eerste gesprek over hoe u kookt en leeft.
- Inmeten van de ruimte en vastleggen van aansluitingen.
- Een eerste indeling met varianten.
- Een ontwerp in 3D met renders en een VR-walkthrough.
- Keuze van materialen, apparatuur en verlichting.
- Technische tekeningen voor productie en installatie.
Daardoor ziet u vooraf hoe de keuken werkt en eruitziet. Lees meer over 3D-interieurdesign.
Valkuilen bij het ontwerpen van een keuken
- Te weinig vrij werkblad naast de kookplaat en spoelbak.
- Een eiland in een te kleine ruimte.
- Te weinig opbergruimte voor voorraad en kleine apparaten.
- Geen plek voor afval en scheiding.
- Stopcontacten op de verkeerde plek.
- Verlichting die alleen van boven komt, zodat u in uw eigen schaduw werkt.
Veelgestelde vragen over keuken ontwerpen
Moet de spoelbak onder het raam?
Dat hoeft niet. Toch is het vaak prettig, omdat u daar veel tijd doorbrengt. Bovendien is daglicht bij het afwassen fijn. Bij een eiland kan de spoelbak ook in het eiland.
Past een kookeiland ook in een kleine keuken?
Dat hangt af van de ruimte rondom. Een eiland zonder voldoende loopruimte werkt niet prettig. In een kleinere ruimte kan een schiereiland of een smalle bar een goed alternatief zijn.
Hoeveel werkblad heb ik nodig?
Dat hangt af van hoe u kookt. Als vuistregel is een flink stuk vrij werkblad tussen spoelbak en kookplaat het belangrijkst. Daar doet u het meeste voorbereidende werk.
Tot slot
Een keuken ontwerpen begint bij de indeling. Kies een vorm die past bij de ruimte en denk na over de werkdriehoek en de zones. Zorg bovendien voor ruime looproutes. Pas daarna komen fronten, werkblad en details. Bovendien loont het om de keuken te zien als onderdeel van het hele interieur. Bekijk onze projecten of neem contact op als u uw keuken wilt laten ontwerpen.